Montepulciano d’Abruzzo

Montepulciano d’Abruzzo należy do najbardziej rozpoznawalnych czerwonych win środkowych Włoch. Pochodzi z Abruzji, regionu rozciągającego się pomiędzy Adriatykiem a masywami Apeninów, i powstaje przede wszystkim ze szczepu Montepulciano.
To wino może mieć bardzo różne oblicza. Najprostsze wersje są soczyste, owocowe i stworzone do codziennego włoskiego stołu. Bardziej ambitne Montepulciano d’Abruzzo potrafi być głębokie, taniczne, pikantne i rozwijać się przez wiele lat. Właśnie ta wszechstronność jest jedną z przyczyn ogromnej popularności szczepu.

Co to jest Montepulciano d’Abruzzo?

Montepulciano d’Abruzzo to czerwone wino objęte oznaczeniem DOC, czyli Denominazione di Origine Controllata. Jego obszar produkcji znajduje się w Abruzji.
Zgodnie z regulaminem apelacji winnice wykorzystywane do produkcji Montepulciano d’Abruzzo muszą być obsadzone szczepem Montepulciano w co najmniej 85%. Pozostałe maksymalnie 15% mogą stanowić inne niearomatyczne czerwone odmiany dopuszczone do uprawy w Abruzji.
Wiele win powstaje jednak w całości albo niemal w całości z Montepulciano, dzięki czemu bardzo wyraźnie pokazuje charakter tej odmiany.

Montepulciano to szczep winorośli

W nazwie Montepulciano d’Abruzzo pierwsze słowo odnosi się do odmiany winorośli, a drugie do miejsca pochodzenia.
Montepulciano jest czerwonym szczepem szczególnie mocno związanym z centralną częścią Włoch. W Abruzji znalazł warunki pozwalające osiągać dojrzałość przy zachowaniu dobrej kwasowości i wyraźnej struktury.
Odmiana daje zazwyczaj wina o intensywnej barwie i wyraźnym owocu. Potrafi być stosunkowo miękka i przystępna, ale przy odpowiedniej pracy w winnicy oraz dłuższym dojrzewaniu może tworzyć znacznie bardziej poważne i złożone wina.

Jak smakuje Montepulciano d’Abruzzo?

Typowe Montepulciano d’Abruzzo jest wytrawne, owocowe i dość pełne. W aromacie często można odnaleźć:

• wiśnie i czereśnie,
• śliwki,
• jeżyny,
• jagody,
• czerwone i ciemne owoce leśne,
• suszone zioła,
• lukrecję,
• pieprz i inne przyprawy.

W winach dojrzewających w drewnie mogą dodatkowo pojawiać się aromaty kakao, gorzkiej czekolady, kawy, tytoniu, wanilii czy skóry.
Na podniebieniu Montepulciano zazwyczaj daje dużo owocu, wyraźną strukturę i taniny, które w dobrze zrobionym winie są dojrzałe i stosunkowo miękkie. Kwasowość sprawia natomiast, że mimo pełniejszego charakteru wino bardzo dobrze radzi sobie przy stole.

Montepulciano d’Abruzzo a Vino Nobile di Montepulciano

To jedna z najbardziej klasycznych pomyłek związanych z włoskim winem.
Montepulciano d’Abruzzo powstaje w Abruzji przede wszystkim ze szczepu Montepulciano.
Vino Nobile di Montepulciano pochodzi natomiast z Toskanii, z okolic miasta Montepulciano. W tej nazwie Montepulciano jest nazwą miejscowości, a nie szczepu winorośli.
Vino Nobile di Montepulciano musi powstawać w minimum 70% z Sangiovese, które lokalnie nazywane jest Prugnolo Gentile.
Mamy więc dwa słynne włoskie wina zawierające w nazwie słowo Montepulciano, ale pochodzące z różnych regionów i oparte na różnych odmianach winorośli.

Skąd pochodzi Montepulciano d’Abruzzo?

Abruzja leży w środkowej części Włoch pomiędzy Adriatykiem a Apeninami. To właśnie połączenie wpływów górskich i morskich jest jednym z najważniejszych elementów lokalnego krajobrazu winiarskiego.
Winnice znajdują się na bardzo zróżnicowanych wysokościach i ekspozycjach. Dzięki temu Montepulciano może dawać zarówno dojrzalsze, bardziej miękkie i owocowe wina, jak i wersje z większą świeżością, kwasowością i potencjałem dojrzewania.
Apelacja obejmuje również szereg bardziej precyzyjnie określonych podstref. Na etykietach można spotkać między innymi nazwy Terre di Chieti, Terre dei Vestini, Terre Aquilane czy Colline Pescaresi.

Montepulciano d’Abruzzo a Colline Teramane

W Abruzji istnieje również Montepulciano d’Abruzzo Colline Teramane DOCG. To odrębna, bardziej restrykcyjna apelacja związana z prowincją Teramo.
Nie oznacza to, że każde Montepulciano d’Abruzzo DOC jest winem prostym, a każde DOCG automatycznie będzie lepsze. Oznaczenia informują przede wszystkim o pochodzeniu oraz konkretnych wymaganiach produkcyjnych.
Dla osoby zaczynającej poznawać szczep może to być jednak ciekawy kolejny krok. Najpierw klasyczne Montepulciano d’Abruzzo, później wina z bardziej precyzyjnych obszarów i apelacji.

Co oznacza Riserva?

Przy Montepulciano d’Abruzzo warto szczególnie uważnie czytać pełną nazwę na etykiecie. Obecny regulamin przewiduje określenia takie jak Superiore i Riserva przede wszystkim dla określonych podstref apelacji, które posiadają dodatkowe wymagania dotyczące składu, dojrzewania i wprowadzenia wina do sprzedaży.
W części podstref wersja Riserva musi dojrzewać minimum 24 miesiące, z czego część tego czasu w drewnie.
Dlatego samo słowo Riserva warto zawsze czytać razem z pełną nazwą pochodzenia wina, a nie traktować jako uniwersalnego określenia mocniejszego lub lepszego Montepulciano.

Co ma wspólnego Montepulciano z Cerasuolo d’Abruzzo?

Z czerwonego szczepu Montepulciano powstaje również jedno z najbardziej charakterystycznych różowych win Włoch, czyli Cerasuolo d’Abruzzo.
Krótki kontakt soku ze skórkami pozwala uzyskać intensywniejszą barwę niż w wielu klasycznych rosé oraz bardziej zdecydowany charakter.
To ciekawy przykład pokazujący, że jeden szczep może dawać zarówno pełne czerwone wino, jak i świeże, gastronomiczne wino różowe.

Z czym pić Montepulciano d’Abruzzo?

Montepulciano d’Abruzzo jest bardzo wdzięcznym winem do jedzenia. Owoc, kwasowość i taniny dobrze radzą sobie z daniami, które potrzebują czerwonego wina o charakterze, ale niekoniecznie potężnego Amarone czy Barolo.
Dobrze sprawdzi się między innymi z:

• makaronem z ragù,
• lasagne,
• pizzą z mięsem i dojrzewającymi serami,
• pieczoną wieprzowiną,
• wołowiną,
• jagnięciną,
• grillowanym mięsem,
• włoskimi wędlinami,
• dojrzewającymi serami.

Bardziej dojrzałe i beczkowe wersje bardzo dobrze odnajdują się również przy dziczyźnie oraz długo duszonych daniach mięsnych.

W jakiej temperaturze podawać Montepulciano d’Abruzzo?

Lżejsze i młodsze Montepulciano można podać w temperaturze około 15 do 17°C. Pełniejsze, bardziej strukturalne wina dobrze czują się w okolicach 16 do 18°C.
Warto uważać na zbyt wysoką temperaturę. Czerwone wino stojące latem w pomieszczeniu mającym 24°C może wydawać się cięższe, bardziej alkoholowe i mniej świeże niż powinno.
Młode, skoncentrowane Montepulciano może również skorzystać z krótkiego napowietrzenia przed podaniem.

Jak wybrać Montepulciano d’Abruzzo?

Jeśli szukasz uniwersalnego czerwonego wina do pizzy, makaronu lub mięsa, podstawowe Montepulciano d’Abruzzo DOC jest bardzo dobrym punktem startowym.
Jeżeli chcesz czegoś bardziej złożonego, zwróć uwagę na producenta, rocznik, konkretną podstrefę oraz sposób dojrzewania. Butelki pochodzące ze starszych winnic lub dojrzewające dłużej w drewnie mogą pokazać zupełnie inne oblicze tej samej odmiany.
I właśnie na tym polega urok Montepulciano. Może być prostym, soczystym czerwonym winem do talerza makaronu, ale ten sam szczep w odpowiednim miejscu i rękach dobrego producenta potrafi stworzyć wino poważne, głębokie i przeznaczone do wieloletniego dojrzewania.