Słownik Włoskiej Kuchni

Co to jest amatriciana i z czego powstaje ten włoski sos?

Amatriciana to jeden z klasycznych sosów kuchni środkowych Włoch. Pomidory, guanciale i pecorino romano tworzą prostą kombinację, w której ogromne znaczenie ma jakość każdego składnika.

Co to jest amatriciana i z czego powstaje ten włoski sos?
Co to jest amatriciana i z czego powstaje ten włoski sos?
W tym haśle Cały Słownik Włoskiej Kuchni →

Amatriciana to klasyczny włoski sos do makaronu przygotowywany przede wszystkim z pomidorów, guanciale oraz sera pecorino romano. Danie wywodzi się z miejscowości Amatrice i jest dziś mocno kojarzone również z kuchnią rzymską.
Podobnie jak carbonara, amatriciana bazuje na niewielkiej liczbie składników. Nie oznacza to jednak, że jest daniem banalnym. Smak zależy przede wszystkim od jakości guanciale, pomidorów, sera oraz prawidłowego przygotowania sosu.

Co to jest amatriciana?

Amatriciana to sos, którego najważniejszymi składnikami są guanciale, pomidory i pecorino romano.
Guanciale dostarcza tłuszczu i intensywnego smaku, pomidory tworzą podstawę sosu, a dojrzewający ser dodaje słoności oraz charakterystycznej ostrości.
Całość podaje się z makaronem, tradycyjnie często z bucatini lub spaghetti, choć w Rzymie bez problemu można spotkać również inne formy.

Skąd pochodzi amatriciana?

Nazwa dania pochodzi od miejscowości Amatrice położonej w środkowych Włoszech.
Historia amatriciany związana jest z wcześniejszym daniem znanym jako gricia. Był to makaron przygotowywany z guanciale, sera i pieprzu, bez pomidorów.
Kiedy pomidory na dobre zadomowiły się we włoskiej kuchni, zaczęto dodawać je również do tego typu potraw. W ten sposób powstała wersja, którą dzisiaj znamy jako amatricianę.

Jakie składniki znajdują się w amatricianie?

Klasyczna lista jest bardzo krótka:

  • makaron,
  • guanciale,
  • pomidory,
  • pecorino romano,
  • pieprz lub odrobina ostrej papryki, zależnie od przepisu.

W różnych recepturach można spotkać drobne różnice, ale właśnie te produkty budują charakter dania.

Dlaczego używa się guanciale?

Guanciale podczas podsmażania uwalnia aromatyczny tłuszcz, który staje się podstawą sosu.
Kawałki mięsa pozostają natomiast lekko chrupiące i tworzą kontrast dla miękkiego makaronu oraz pomidorów.
Zastąpienie guanciale zwykłym wędzonym boczkiem zmienia charakter potrawy, ponieważ pojawia się aromat dymu, którego klasyczna amatriciana nie potrzebuje.

Jaki ser pasuje do amatriciany?

Najbardziej charakterystycznym wyborem jest pecorino romano.
To twardy, dojrzewający ser owczy o intensywnym i wyraźnie słonym smaku. Nie potrzeba go dużo, aby mocno zaznaczył swoją obecność w gotowym daniu.
Ser można dodać podczas łączenia makaronu z sosem oraz zetrzeć bezpośrednio na gotową porcję.

Jaki makaron wybrać do amatriciany?

Jednym z najbardziej klasycznych połączeń jest bucatini all’amatriciana.
Bucatini wyglądają trochę jak grube spaghetti, ale przez ich środek przebiega niewielki otwór. Sos może dzięki temu dobrze oblepiać makaron i dostawać się również do jego wnętrza.
Amatriciana dobrze działa także ze spaghetti lub rigatoni. Najważniejsze, żeby makaron był ugotowany al dente i dobrze połączył się z sosem.

Amatriciana a carbonara

Oba dania kojarzone są z kuchnią rzymską i w obu ważną rolę odgrywa guanciale oraz pecorino romano.
Różnica jest jednak bardzo wyraźna. Carbonara opiera się na jajkach i serze, natomiast amatriciana wykorzystuje pomidory.
To dwa różne sosy, mimo że część ich podstawowych składników jest wspólna.

Czy do amatriciany dodaje się cebulę?

To temat, przy którym można spotkać wiele różnych receptur.
W najbardziej tradycyjnych wersjach lista składników pozostaje bardzo krótka i cebula nie jest konieczna. W domowej kuchni istnieją jednak warianty, w których się pojawia.
Jeżeli chcemy najpierw poznać smak klasycznej wersji, warto zacząć od guanciale, pomidorów, pecorino i makaronu.

Dlaczego amatriciana jest tak charakterystyczna?

Amatriciana pokazuje, jak kilka mocnych składników może stworzyć kompletny sos.
Słone i tłuste guanciale, lekko kwaśne pomidory oraz intensywny ser wzajemnie się równoważą. Nie ma potrzeby przykrywania ich dużą ilością dodatkowych przypraw.
To właśnie prostota sprawia, że amatriciana jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań włoskiej kuchni.