Pinot Grigio

Pinot Grigio jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych białych win kojarzonych z Włochami. Najczęściej spotykamy je jako lekkie, świeże i wytrawne wino o aromatach jabłka, gruszki, cytrusów i białych kwiatów. Taki styl rzeczywiście jest bardzo popularny, ale możliwości tego szczepu są znacznie większe.
Pinot Grigio może dawać zarówno proste i bardzo rześkie wina do aperitivo, jak i bardziej rozbudowane, mineralne i pełniejsze interpretacje. Szczególnie ciekawe przykłady powstają w północno-wschodnich Włoszech, między innymi we Friuli-Wenecji Julijskiej, Veneto i Trydencie.

Co to jest Pinot Grigio?

Pinot Grigio to odmiana winorośli wykorzystywana przede wszystkim do produkcji białego wina. Jest genetyczną mutacją Pinot Noir i należy do tej samej rodziny co Pinot Bianco.
Nazwa grigio oznacza po włosku szary. Nie jest to przypadek. Skórki dojrzałych winogron Pinot Grigio mogą mieć kolor szaroróżowy, różowawy, niebieskawy, a nawet lekko fioletowy. Nie wyglądają więc jak typowe jasnozielone grona kojarzone z wieloma odmianami białymi.
Miąższ pozostaje jednak jasny, dlatego przy szybkim oddzieleniu soku od skórek można otrzymać klasyczne białe wino. Jeżeli producent pozostawi sok w kontakcie ze skórkami dłużej, wino może nabrać delikatnie różowego lub miedzianego koloru.

Pinot Grigio i Pinot Gris: czy to ten sam szczep?

Tak. Pinot Grigio i Pinot Gris to ta sama odmiana winorośli. Grigio jest nazwą włoską, natomiast Gris francuską.
Różnica często dotyczy raczej stylu produkowanego wina niż samej odmiany. Włoskie Pinot Grigio tradycyjnie kojarzy się z winami świeżymi, lekkimi, wytrawnymi i nastawionymi na czysty owoc oraz kwasowość.
Pinot Gris, szczególnie w Alzacji, może być znacznie pełniejsze, bardziej dojrzałe, aromatyczne i czasami zawierać więcej cukru resztkowego.
Nie jest to jednak sztywna zasada. Samo użycie nazwy Pinot Gris lub Pinot Grigio nie gwarantuje konkretnego stylu. O charakterze wina decydują również klimat, moment zbioru, wydajność winnicy, sposób fermentacji, dojrzewanie i decyzje producenta.

Jak smakuje Pinot Grigio?

Klasyczne włoskie Pinot Grigio jest zazwyczaj świeże i dość lekkie. W aromacie często można znaleźć:

• zielone jabłko,
• gruszkę,
• cytrynę i limonkę,
• grejpfrut,
• białą brzoskwinię,
• białe kwiaty,
• delikatne nuty ziół i migdałów.

Na podniebieniu zazwyczaj wyróżnia się świeżością i wyraźną kwasowością. Wina z chłodniejszych obszarów mogą dodatkowo pokazywać mineralny, bardziej napięty charakter.
Nie każde Pinot Grigio musi być jednak bardzo lekkie. W dobrych siedliskach i przy niższej wydajności szczep potrafi stworzyć wino pełniejsze, bardziej strukturalne i zdecydowanie bardziej złożone.

Pinot Grigio delle Venezie DOC

Jednym z najważniejszych określeń, które można znaleźć na włoskiej butelce, jest Pinot Grigio DOC delle Venezie.
Apelacja obejmuje ogromny obszar północno-wschodnich Włoch: Veneto, Friuli-Wenecję Julijską oraz autonomiczną prowincję Trydentu. To właśnie ten obszar jest dziś jednym z najważniejszych światowych centrów produkcji Pinot Grigio.
W winie oznaczonym Pinot Grigio delle Venezie DOC odmiana Pinot Grigio musi stanowić co najmniej 85% składu.
Charakterystyczne dla regionu są warunki sprzyjające zachowaniu świeżości winogron: wpływ Alp, zróżnicowanie temperatur pomiędzy dniem i nocą oraz w wielu miejscach dobra wentylacja winnic.
Efektem jest styl, dzięki któremu włoskie Pinot Grigio stało się tak rozpoznawalne: świeży, owocowy, przystępny i bardzo uniwersalny przy stole.

Pinot Grigio z Friuli

Friuli-Wenecja Julijska jest jednym z regionów szczególnie kojarzonych z wysokiej jakości białymi winami. Pinot Grigio ma tutaj długą historię i może prezentować bardziej rozbudowany charakter niż najprostsze wersje przeznaczone do szybkiego wypicia.
Dobrym przykładem jest obszar Collio położony przy granicy ze Słowenią. Pinot Grigio jest tam jedną z najważniejszych odmian, a powstające z niego wina mogą być pełniejsze, harmonijne i wyraźnie mineralne.
W Collio można również spotkać Pinot Grigio o złocistej barwie, a nawet z miedzianymi refleksami. Pokazuje to dobrze, jak daleko ten szczep potrafi odejść od stereotypu niemal bezbarwnego, bardzo lekkiego białego wina.

Co oznacza Pinot Grigio ramato?

Ramato oznacza po włosku miedziany. To tradycyjny sposób produkcji Pinot Grigio, w którym jasny sok pozostaje przez pewien czas w kontakcie z różowoszarymi skórkami winogron.
Dzięki temu wino zyskuje delikatny miedziany, łososiowy lub różowawy kolor. Kontakt ze skórkami może również wpływać na aromat, strukturę oraz odczucie wina w ustach.
Ramato nie jest po prostu zwykłym różowym winem z przypadkowo użytej czerwonej odmiany. Jest stylem szczególnie mocno związanym właśnie z naturalnym kolorem skórek Pinot Grigio i tradycjami północno-wschodnich Włoch.

Czy Pinot Grigio jest wytrawne?

Najbardziej klasyczne włoskie Pinot Grigio jest wytrawne. Właśnie taki styl dominuje w wielu popularnych winach z Veneto, Friuli czy DOC delle Venezie.
Nie oznacza to jednak, że każda butelka musi smakować identycznie. Można znaleźć również bardziej miękkie interpretacje, w których dojrzałość owocu lub niewielka ilość cukru resztkowego sprawiają, że wino wydaje się łagodniejsze.
Jeżeli zależy Ci na konkretnym poziomie słodyczy, warto sprawdzić opis producenta lub sklepu zamiast opierać się wyłącznie na nazwie szczepu.

Z czym pić Pinot Grigio?

Jedną z największych zalet Pinot Grigio jest jego uniwersalność przy jedzeniu. Świeża kwasowość i stosunkowo delikatny smak sprawiają, że wino nie dominuje potrawy.
Pinot Grigio bardzo dobrze pasuje do:

• ryb i owoców morza,
• krewetek i kalmarów,
• risotto z warzywami lub owocami morza,
• lekkich makaronów,
• sałatek,
• grillowanych warzyw,
• białego mięsa,
• świeżych i delikatnych serów.

Świetnie sprawdza się również jako aperitif. Szczególnie lekkie, młode Pinot Grigio można podać przed posiłkiem bez dodatkowych przekąsek albo z prostym włoskim antipasto.

W jakiej temperaturze podawać Pinot Grigio?

Lekkie Pinot Grigio najlepiej smakuje dobrze schłodzone, najczęściej w okolicach 8 do 10°C.
Bardziej złożone i pełniejsze wina, szczególnie z ambitniejszych apelacji takich jak Collio, można podać nieco cieplejsze, około 10 do 12°C. Zbyt mocne schłodzenie może stłumić aromaty i sprawić, że bardziej złożone wino straci swój charakter.

Jak wybrać dobre Pinot Grigio?

Jeśli szukasz lekkiego, świeżego wina na aperitivo, lato albo do prostych dań z ryb i owoców morza, klasyczne Pinot Grigio będzie bardzo bezpiecznym wyborem.
Jeżeli natomiast chcesz poznać bardziej ambitną stronę szczepu, warto zwrócić uwagę na dokładne pochodzenie. Delle Venezie DOC daje dobry punkt odniesienia dla klasycznego północnowłoskiego stylu, natomiast apelacje takie jak Collio mogą pokazać Pinot Grigio bardziej pełne, mineralne i złożone.
Warto również spróbować wersji ramato. To świetny sposób, żeby przekonać się, że Pinot Grigio nie musi oznaczać wyłącznie jasnego, prostego wina wypijanego mocno schłodzonego w upalny dzień.
Popularność Pinot Grigio sprawiła, że można znaleźć zarówno bardzo proste wina produkowane na dużą skalę, jak i dopracowane butelki pokazujące konkretny region i siedlisko. Dlatego zamiast oceniać cały szczep po jednej butelce, znacznie ciekawiej jest porównać kilka różnych interpretacji.